TOOLBOX PRAKTIJKLEREN

Spieker

Duur

15 minuten

Aantal

2-5 personen, 5-10 personen

Doel

leerdoel bespreken en evalueren

On-/offline

Offline

Doelen

De spieker is een hulpmiddel bij het bespreken en evalueren van leerdoelen van studenten en medewerkers, geïnspireerd op het formatief handelen (Voerman & Faber 2020; Jaspers & Tychon, 2022). Het bespreken en evalueren van leerdoelen helpt studenten en medewerkers inzicht te krijgen in waar zij in het leerproces staan, waar zij nog in willen leren en welke begeleiding zij daarbij willen.

De deelnemers bespreken een leerdoel bij aanvang van de dienst en evalueren het leerdoel gedurende en/of aan het einde van de dienst.
De deelnemers werken doelgericht en zelfgestuurd aan het eigen leerproces.
De deelnemers ondersteunen elkaar in het verhelderen van leerdoelen door middel van het stellen van hulpvragen uit de spieker.

Tips voor implementatie

De spieker kan gebruikt worden tijdens verschillende momenten, zoals bij een leerdoelenbespreking, bij een evaluatiemoment maar ook bijvoorbeeld bij individuele voortgangsgesprekken. Wil je meer weten over een leerdoelenbespreking? Bekijk dan deze video:

INFORMEREN

Wanneer de spieker gebruikt wordt in een teamverband, zoals bij de leerdoelenbespreking is het van belang dat alle deelnemers duidelijk geïnformeerd worden over het doel en de werkwijze van de spieker. Dit kan door uitleg te geven aan deelnemers tijdens vergaderingen of bijeenkomsten of bijvoorbeeld via een video.

ROLMODELLEN

Bij de implementatie van de spieker hebben docenten en praktijkopleiders een ondersteunende rol in het geven van uitleg tijdens het gebruik van de spieker, tevens kunnen zij daarin het belang duiden. Het is daarnaast wenselijk om meerdere studenten en werkbegeleiders als rolmodel te laten fungeren.

STRUCTUUR

Samen met het team worden er afspraken gemaakt over de structuur van de leerdoelenbespreking en het gebruik van de spieker. Ervaring leert dat het aanhouden van een vaste tijd voor het bespreken van leerdoelen en het evalueren structuur biedt in het toepassen van de spieker in de dagdagelijkse praktijk. Wanneer er geen structuur zit in het gebruik van de spieker en het belang van de spieker niet wordt gezien dan zal de interventie snel verwateren.

EVALUEREN

Een specifiek aandachtspunt bij het bespreken van leerdoelen is het evalueren van de leerdoelen. Het is onbevredigend voor de student als er niet wordt geëvalueerd op het leerdoel wat bij aanvang van de dienst is opgesteld. Wanneer er geëvalueerd wordt, werkt dit motiverend voor het aangeven van het leerdoel tijdens de volgende dienst. Dit sluit tevens aan bij het formatief cyclisch proces (Metz & Doedens, 2025)

Voorbereiding interventie

Printen van de spieker.
Zorg voor een rustige ruimte waar de leerdoelenbespreking of evaluatie plaats kan vinden.

Benodigdheden

Spieker uitgeprint.
Optioneel: competentiekaarten of opdrachten vanuit school.

Werkwijze

TIJDENS DE LEERDOELENBESPREKING

Iedere deelnemer deelt diens leerdoel.
De deelnemers stellen per leerdoel verhelderingsvragen ter verduidelijk van het leerdoel met behulp van de spieker (zie spieker voor voorbeelden)
Per leerdoel wordt er een feedbackvraag geformuleerd waarop feedback, up en forward gegeven kan worden.
Afspraken maken over de evaluatie van de leerdoelen.

TIJDENS DE EVALUATIE

Iedere deelnemer evalueert op het eigen leerdoel aan de hand van de spieker.
Deelnemers stellen verhelderingsvragen met behulp van de spieker ter ondersteuning van de evaluatie.
Deelnemers geven feedback, feed-up en feedforward.

Rollen & Vaardigheden

Facilitator: Eén persoon begeleid het proces met aandacht voor verdieping in het concretiseren van de leerdoelen, bewaakt de tijd en stimuleert betrokkenheid bij een ieder.

Inbrenger: Iedereen vervult deze rol en bespreekt diens leerdoel.

Deelnemer: Iedereen vervult deze rol en stelt hulpvragen ter verheldering van het leerdoel.

VERWACHTINGEN VAARDIGHEDEN:

Student

Stelt een leerdoel op.
Neemt initiatief in het bespreken van leerdoelen.
Stelt een feedbackvraag.
Geeft feedback, feed-up en feedforward.

Werkbegeleider

Motiveert studenten in het bespreken en evalueren van leerdoelen.
Stelt een leerdoel op.
Stimuleert het leerproces gedurende de dag.
Geeft feedback, feed-up en feedforward.

Docent/ praktijkopleider

Fungeert als rolmodel.
Borgt de kwaliteit van het bespreken van leerdoelen.
Geeft feedback, feed-up en feedforward.

Bronverwijzing

Jaspers, M., & Tychon, F. (2022). Feedback (leren) vragen. Zo doe je dat! Handreiking voor studenten. Fontys.

Lectoraat professionele werkplaatsen. (2019. PW inside: Leerdoelbespreking [Video]. Fontys.

Metz, S., & Doedens, J. (2025). Samen Slim Stagelopen. NRO. https://www.nro.nl/onderzoeksprojecten/professionele-werkplaatsen-samen-slim-stage-lopen

Voerman, L. & Faber, F. (2020). Didactisch Coachen: Hoge verwachtingen concreet maken met behulp van feedback, vragen en aanwijzingingen (12e druk). De Weijer Uitgeverij.

Stageplein Zorg organiseert voor Summa College en Fontys
de stages in de zorgsector